 1878 yılında Japon okul gemisi Seiki, Osmanlı İmparatorluğu’nu ziyaret etmiş ve yaklaşık oniki gün Haliç’e demirlemiştir. II.Abdülhamid tarafından geminin komutanı ve üç subayına birer nişan verilmiştir.
İki ülke yönetimi, bu ziyaret ile başlayan ilişkileri zaman içinde sıcak tutmak için girişimlerde ulunmuşlardır. Bu süreç içinde ilk kapsamlı resmi ilişkiler 1887 yılında Japon imparatoru Meici’nin yeğeni Prens Komatsu’nun Osmanlı İmparatorluğu’nu ziyaretiyle başlamıştır. Prens Komatsu ve heyeti II.Abdülhamid tarafından Dolmabahçe Sarayı’nda ağırlanmıştır.
Bu yakın ilgiden memnun olan Japon İmparatoru, II.Abdülhamid’e teşekkür mektubu, çeşitli hediyeler ve Japonya’nın en büyük nişanı olan Büyük Krizantem Nişanı’nı göndermiştir. Bu nişan halen Topkapı Sarayı’nda Hazine Dairesi’nde teşhir edilmektedir.
II.Abdülhamid’e gönderilen Büyük Krizantem Nişanı’na, mütekabiliyet (karşılıklılık) esasına uygun olarak, Osmanlı İmparatorluğu’nun en önemli nişanı olan Nişanı Ali-i İmtiyaz gönderilmesi uygun bulunmuştur. Nişan ve hediyelerin takdimi için ise Ertuğrul Fırkateyni uygun görülmüştür.
Amiral Osman Paşa yönetimindeki 14 Temmuz 1889 tarihinde yola çıkmış ve 11 ay süren yolculuğunda Marmaris Limanı, Süveyş (Port Sait), Cidde, Aden, Bombay, Kolombo, Singapur, Saygon, Hong Kong, Nagasaki, Kobe limanlarına uğramıştır. Uğradığı limanlarda Müslüman halkın ilgisi ve misafirperverliğiyle karşılanmıştır.
Gemi, 17 Haziran 1890’da Yokohama limanına demirlemiş, mürettebatı halk tarafından coşkuyla karşılanmıştır. Amiral ve emrindeki heyet, İmparator Meiji tarafından Tokyo’daki sarayında kabul olunmuş ve kendilerine birer nişan verilmiştir. Ertuğrul personeli, Japonya’da kaldığı üç ay içinde en itibarlı misafirler olarak ağırlanmıştır.
Ertuğrul Fırkateyni, dönüş yolunda 18 Eylül 1890 akşamı Oşima adası açıklarında parçalanarak batmış 550 denizci hayatını kaybetmiş 69 denizci ise Oşima köylülerinin büyük çabaları ile kurtarılmıştır.
Ertuğrul Projesi
Ertuğrul Fırkateyni: Japonya’da Bir Türk Gemisi projesi çerçevesinde ilk dalışlar Ocak 2007’de gerçekleşti, 10 Ocak 2008’de yeni dalışlar gerçekleştirilecek. Japon kamuoyunun da büyük ilgisini çeken proje 550 Ertuğrul şehidinin anısına saygı amacıyla gerçekleştiriliyor.
1890 yılında II. Abdülhamit tarafından Japon İmparatoru’na bir iyi niyet elçisi olarak gönderilen ve dönüş yolunda Japonya’da sulara gömülen Ertuğrul Fırkateyni’nin batığının tespiti, bulunabilen kalıntıların su üstüne çıkarılması ve daha önemlisi şehit olan 550 denizcinin anısının canlandırılması projesi, Ocak ayında Japonya’daki dalışlarla başladı. Yapı Kredi Emeklilik ve Uluslararası Sualtı Arkeoloji Enstitüsü’nün (Institute of Nautical Archaeology-INA) ortaklığı, Türkiye Sualtı Arkeolojisi Vakfı’nın (TINA) katkılarıyla başlatılan proje çerçevesinde ilk araştırma çalışmaları Türkiye’den ve dünyadan sualtı arkeolojisinin en önemli isimlerinden oluşan bir ekip tarafından 8-27 Ocak 2007 tarihinde Japonya’nın Kushimoto kentinde gerçekleşti.
Yapı Kredi Emeklilik Genel Müdürü Doç. Dr. S. Giray Velioğlu, projeyi başlatma amaçlarını, “1890 yılında ülkemizden millerce uzakta sulara gömülen Ertuğrul Fırkateyni’nin kalıntılarını tespit edip su üstüne çıkarırken, aslında amacımız şehit olan 550 denizcimizin ve onlara destek olan Japon halkının anılarının hem Türkiye'de, hem de Japonya'da canlandırılmasıdır. Bir emeklilik şirketi olarak bu projeye desteğimizi ‘Geleceği şekillendirmek, geçmişe sahip çıkmakla mümkündür’ özdeyişinin bir uzantısı olarak yorumlayabilirsiniz. Türkiye ve Japonya’nın 1890’da Ertuğrul'la başlayan yakınlaşmasının, 117 yıl sonra bugün yine Ertuğrul'la doruğa çıktığını görüyoruz. Projemize ve özellikle dalış ekibimize gösterdiği ilgi ve destek nedeniyle Japon kamuoyuna teşekkürü bir borç biliriz. Hem Türkiye’de, hem de Japonya’daki desteği gördükçe ne kadar doğru bir iş yaptığımızı daha iyi anlıyoruz" diyerek açıkladı.
Proje ortağı Uluslar arası Sualtı Arkeoloji Enstitüsü’nün Türkiye Temsilcisi Tufan Turanlı ise, “Ertuğrul ve denizcileri zaman içinde unutulmuş ve tarihe gömülmüştür. Ertuğrul projesinin amacı memleketlerinden 10.000 kilometre uzakta yatan bu kahraman denizcilerin hatıralarını canlandırmak, aynı zamanda iki ülke arasında bu acı olayla başlayan dostluğun büyüyerek sürmesine aracı olmaktadır. Ertuğrul projesinin bir diğer önemli ayağı faaliyete geçen www.ertugrul.jp internet sitesidir. Projeyle ilgili her türlü detaya ve Ertuğrul Fırkateyni’nin hüzünlü hikayesine bu adresten ulaşılabilir. Adresin ‘jp’ uzantılı olması Ertuğrul’un Japonya’da bir Türk gemisi olduğunu hatırlatmak açısındandır” diye konuştu.
Ertuğrul şehitlerinin torunları aranıyor
Ertuğrul denizcilerinin hatıralarını canlandırma amacı doğrultusunda Japonya’da gerçekleştirilen ve önümüzdeki yıllarda da sürecek araştırmalar son derece önemli olmakla birlikte, bir diğer önemli bilgi kaynağı da şehit ve kurtulanların yakınlarının aktaracağı bilgi ve belgeler olacak. Ertuğrul’un mürettebat listesi www.ertugrul.jp sitesinde yayınlanıyor. Bilgi sahibi olanların şehit ve kurtulanlarla ilgili her türlü hikaye için internet sitesi aracılığıyla veya (252) 316 22 48 numaralı telefondan Bodrum Sualtı Arkeoloji Enstitüsü’ne ulaşmaları çağrısı yapılıyor.
www.ertugrul.jp |
